Frank Elderson, anëtar i Bordit Ekzekutiv të Bankës Qendrore Evropiane (BQE) dhe zëvendëskryetar i Bordit Mbikëqyrës të BQE-së, hapi në Jerevan Ditën e Financave dhe Biodiversitetit në kuadër të COP17 më 26 tetor 2026. Ai e lidhë nevojën për veprim për natyrën me rolin qendror të financave në kalimin drejt qëndrueshmërisë.
Sipas fjalës së tij, komuniteti ndërkombëtar miratoi katër vjet më parë Kuadri Global i Biodiversitetit Kunming–Montreal , që vendos një rrugë drejt “harmonisë me natyrën” deri në vitin 2050. Elderson tha se përparimi ka qenë i kufizuar dhe se “natyra nuk ka qëndruar në vend”, duke kërkuar përshpejtim përmes kalimit nga objektivat te zbatimi, nga ndërgjegjësimi te angazhimi dhe nga ambicia te investimet.
Ai theksoi se natyra përbën infrastrukturë ekonomike dhe se shërbimet e ekosistemeve mbështesin funksionimin e ekonomive. Elderson përmendi vlerësimin e Bankës Botërore se deri në gjysma e PBB-së botërore varet nga biodiversiteti, kapitali natyror dhe shërbimet e ekosistemeve. Nga analiza e BQE-së, 72% e kompanive në eurozonë varen nga të paktën një shërbim i ekosistemit, ndërsa 75% e kredisë korporative në eurozonë i shkon kompanive që varen në mënyrë të lartë nga të paktën një shërbim i ekosistemit.
Sipas tij, degradimi i ekosistemeve lidhet me rritjen e kostove, uljen e produktivitetit dhe ndërprerjet e zinxhirëve të furnizimit. Si shembull theksoi ujin: tërheqja e ujit më shpejt se sa ripërtërihet, sipas argumentit, dëmton kapitalin mbi të cilin mbështetet prosperiteti i ardhshëm. Ai përmendi edhe se ngjarjet e thatësirës mund të rrezikojnë deri në 24% të prodhimit ekonomik të eurozonës për një skenar thatësire “1-në-100 vjet”, duke iu referuar një kërkimi me pjesëmarrje të BQE-së, London School of Economics dhe Oxford University. Elderson shtoi se afërsisht 12% e prodhimit ekonomik të eurozonës përballet me rreziqe nga mbrojtja e pamjaftueshme nga përmbytjet.
Në fjalë u theksua se klima dhe natyra janë të lidhura. Elderson përmendi se Evropa është kontinenti që ngrohet më shpejt, me temperatura që rriten afërsisht 0.56°C për dekadë që nga mesi i viteve 1990. Për oqeanin, ai tha se ai ka thithur rreth 90% të nxehtësisë së tepërt nga ngrohja globale dhe rreth 30% të emetimeve globale të dioksidit të karbonit. Fjalimi nënvizoi gjithashtu se kufijtë e “hapësirës së sigurt” janë duke u kaluar dhe se shoqëritë po përdorin “buffer-et” që mbrojnë nga çrregullimet ekonomike dhe goditjet klimatike.
Burimi i të dhënave: Banka Qendrore Evropiane